Madde 46- “Milli Menfaat” bir milletin güvenlik ve refah ihtiyaçlarını karşılamak, bekâsını sağlamak amacıyla inandığı ve zorunlu gördüğü düşüncelerini, tutumlarını, davranış ve eylemlerini belirleyip, açıklamasıdır.
Millî Menfaat milletin sahibi olduğu tarihi ve kültürel mirasından kaynaklanır. Milletin kurucu ve yaşatıcı unsuru olduğu devletin varoluş nedenlerini esas alır. Millî Dava ve Millî Mefküre doğrultusunda geliştirilir. Millî Hedefleri belirler.
Özellikleri
Millî Menfaatlerin önde gelen özellikleri şunlardır:
a- Millî Menfaatler, milli coğrafyanın konumuna, jeopolitik, jeoekonomik, jeostratejik özelliklerine, milli güç unsurlarına uygun olarak gerçekçi, akılcı yol ve yöntemlerle tespit edilir, açıklanırlar.
b- Millî Menfaatler, somut, gerçekçi, herkes tarafından anlaşılır sözcükler, kavramlar, deyimlerle ve özlü anlatımlarla belirlenir, kamuoyuna mal edilir.
c- Millî Menfaatler, herşeyden önce, toplum bireylerinin (vatandaşların) şuur ve vicdanlarında aldıkları yer ve özümsemeleri oranında gerçekleşirler, milli hedeflere kaynak olurlar.
ç- Genel olarak toplumların siyasî, sosyal, iktisadî, malî, kültürel, teknolojik hayatlarının düzenlenmesi; güvenlik, savunma, eğitim, sağlık, sosyal güvenlik ihtiyaçlarının karşılanması esasları millî menfaatler doğrultusunda belirtilir. Bu nedenle milli menfaatler Anayasalar da ve önemli temel kanunlarda açıklanarak hukukî güvence altına alınır, yaptırım gücüne kavuşturulur.
Türk Milletinin Menfaatleri (Çıkarları)
Türk Milletinin Menfaatleri (Çıkarları), Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kuruluşunu düzenleyen 1924 Anayasası’nda, 1961 Anayasası’nda ve en kapsamlı biçimde 1982 Anayasası’nda açıklanmıştır. Ayrıca daha somut ve belirgin biçimde bazı kanunlarda menfaatler çeşitli yönlerden ele alınarak hukuk düzenimizde yer almıştır.
Bu yasal ortamda başlıca milli menfaatler :
a- Devletin varlığı, bağımsızlığı, ülkenin bütünlüğü ve bölünmezliği, toplumun huzur ve güvenliğinin korunması,
b- Anayasal düzeni koruyucu, milli birlik ve bütünlüğü sağlayıcı, Türk Milletini Atatürk’çü düşünce, Atatürk ilke ve inkılâpları doğrultusunda ve millî ülkü ve değerler etrafında birleştirerek, milli hedeflere yönlendirici bir tutum ve davranışın sürekli olarak uygulanması,
c- Milli menfaatlere yönelmiş yurtiçi ve yurtdışı tehdide karşı konulması, bu tehditlerin kesinlikle yok edilmesi, önlenmesi,
ç- Milli dayanışma ve bütünleşmede kültür, dil ve tarih değerlerinin birleştirici bir güç olarak gözönünde tutulması ve bu değerlere karşı girişilecek her türlü yabancı ve bölücü akımlarla mücadele edilmesi,
d- Milli bütünlük ve güvenlik gereklerini, milli ahlâk değerlerini ve millî gelenekleri koruyucu ve gözetici doğrultuda hareket edilmesi,
e- Türk dilinin öz güzelliğini ve zenginliğini meydana çıkaracak, kuşaklar arası anlayışta ve söyleyişte birleştirici özelliğinden ayrılmayacak çalışmaların yapılması,
f- Milli tarihimizin ve milli tarihimizin değerlerinin birleştirici bir güç olarak ele alınması. Gerçekte, Türk Milletinin Türk İnkılâbı ile elde ettiği sonuçları koruyup geliştirmesi, türkçe konuşan ülkeler, toplumlar, topluluklar arasında ortak kültür bağlarını yaşatacak nitelikte işbirliği sağlanması, bilgi ve teknoloji üreten ve ürettikleri üzerinde egemenlik sağlayan bir düzeye ulaşması gelecek yüzyılın en önemli milli menfaatleridir.